Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz başlar elbette bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç verir. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır ve sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım notlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül hattının eşit gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı de tadı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ve aromalar sonradan belirir hem de bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir nefes aromayı çok geniş açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes ise ince notaları siler. Güç damakta düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler açısından önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de detay göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir notasını çabucak gösterip biter zira geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma katmanı azalır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı notalar defalarca baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, puro adı ile puan deftere yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü sedir tonu gibi bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü de notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu net taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar üstelik dolgun bir içim notasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk farkı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar böylece keskin tonlar abartılır bu sebeple oda koşullarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır sıcaklık de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse kül düzeni şaşar.